Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn lâu dài mẫu chuẩn sinh thái có tầm quan trọng quốc gia, khu vực và thế giới. Với giá trị quan trọng đó, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau đã đạt được 02 danh hiêu thế giới: (1) được Ủy ban điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau vào ngày 26/5/2009 và được Ban thư ký Công ước Ramsar đưa vào danh sách các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế trở thành là khu Ramsar thứ 2.088 của thế giới và là khu Ramsar thế giới và trở thành thứ 05 của Việt Nam vào ngày 13/12/2012. Ngoài ra, Khu Du lịch Mũi Cà Mau thuộc Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau được UBND tỉnh Cà Mau công nhận là Khu Du lịch cấp tỉnh tại Quyết định số 1733/QĐ-UBND ngày 14/9/2020. Đồng thời, toàn lâm phần Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau nằm trong Khu du lịch Quốc gia Mũi Cà Mau được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 744/QĐ-TTg ngày 18/6/2018.

Với mục tiêu bảo vệ đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng ngập mặn, nơi cư trú cho các loài sinh vật ở vùng ven biển, cung cấp dinh dưỡng cho các loài thủy sản, hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất ở vùng ven biển, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau còn thực hiện nhiệm vụ nâng cao nhận thức của cộng đồng về các giá trị của rừng và của hệ sinh thái đất ngập nước và các phương pháp sử dụng bền vững tài nguyên đất ngập nước.

Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau đã phối hợp với Tổ chức WWF – Việt Nam thực hiện Dự án “Phục hồi rừng ngập mặn, tăng cường khả năng tích tụ carbon ở Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau” với hoạt động khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên, tổng diện tích là 150 ha do Ngân hàng HSBC tài trợ, được chia làm 03 giai đoạn. Trong đó: giai đoạn 1 thực hiện khoanh nuôi với diện tích là 55 ha vào năm 2020, giai đoạn 2 là 60 ha vào năm 2021 và giai đoạn 3 là 35 ha vào năm 2022.

Qua quá trình triển khai thực hiện, đến nay dự án đạt được những kết quả tích cực, trong khu vực khoanh nuôi cây tái sinh sinh trưởng và phát triển ổn định, chiều cao cây tái sinh bình quân là 1,9 m (thấp nhất là 0,3 m và cao nhất là 3,5 m) với mật độ tái sinh từ 1.500 đến 2.500 cây/ha tùy vào khu vực khoanh nuôi, qua thời gian thực hiện khoanh nuôi, quản lý, chăm sóc và bảo vệ thì diện tích đủ tiêu chí thành rừng đối với giai đoạn 1 là: 35/55 ha (đạt 63,64%); giai đoạn 2 là: 25/60 ha (đạt 41,67 %), giai đoạn 3 là: 23ha. Tổng số lượng cây mọc trên các khu khoanh nuôi đến thời điểm hiện nay khoảng hơn: 250.000 cây mấm. Song song với đó, công tác truyền thông nâng cao nhận thức về quản lý bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và phân loại rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa mang lại hiệu quả, tổ chức 06 lớp tập huấn cho đối tượng là người dân, học sinh với hơn 235 lượt người tham dự.

Tham dự Chương trình trải nghiệm hoạt động khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên, gồm có: Ông Nguyễn Văn Sự - Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế và 01 viên chức phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế; Ông Hoàng Việt – Giám đốc Chương trình Nước ngọt, Tổ chức WWF – Việt Nam và 39 thành viên cùng đoàn, trong đó có 01 người nước ngoài mang quốc tịch Hoa Kỳ: Bà Lee Sang Eun – Tổng Giám đốc WWF khu vực Đông Nam Á (số hộ chiếu: 550093338) tại khoảnh 1, Tiểu khu IB, Phân khu Bảo vệ nghiệm ngặt, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau.

Tại chương trình trải nghiệm, các thành viên trong đoàn được bộ phận kỹ thuật trình bày về vai trò, ý nghĩa hoạt động phát triển rừng bằng giải pháp khoanh nuôi và hướng dẫn về kỹ thuật, công tác quản lý bảo vệ khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên và trải nghiệm thực tế các hoạt động tu bổ, gia cố các hạng mục đã thực hiện tại khu vực khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên như: tu bổ, sửa chữa hàng rào, chằng buộc cố định và căng lưới bảo vệ khu vực khoanh nuôi trên bãi bồi biển Tây Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau.

Rừng phục hồi bằng phương pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên thường có tốc độ hình thành chậm hơn rừng trồng, nhưng có giá trị cao hơn về mặt đa dạng sinh học cũng như khả năng hấp thụ carbon. Ngoài ra, rừng ngập mặn không chỉ có khả năng lưu trữ carbon trong thân, lá, rễ… mà còn trong đất (bể trầm tích). Nhờ đó, rừng ngập mặn có khả năng cô lập carbon nhiều hơn so với rừng trên cạn, với thời gian lưu trữ có thể lên đến hàng nghìn năm. 

Hoạt động khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng hết sức có ý nghĩa quan trọng, ngoài việc hấp thụ carbon để góp phần giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu, còn cải thiện các chức năng sinh thái của khu rừng, tăng tỷ lệ che phủ rừng, nhờ đó tăng khả năng chắn sóng ổn định bãi bồi, tăng khả năng bồi tụ phù sa, tạo nơi cư trú của nhiều giống loài thủy sản, động vật đặc hữu, quý hiếm và là nơi kiếm ăn của các loài chim nước,….

Tiếp theo chuỗi hoạt động của Chương trình cùng ngày, nhằm đánh giá kết quả thực hiện Dự án thời gian qua tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau cũng là dịp kỷ niệm 155 năm thành lập Ngân hàng HSBC (nhà tài trợ của Dự án) và 30 năm Tổ chức WWF hoạt động tại Việt Nam (đơn vị vận động, phối hợp thực hiện), Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau phối hơp với Tổ chức WWF – Việt Nam và Ngân hàng HSBC tổ chức Lễ tổng kết dự án, tham gia lễ tổng kết: Đại diện Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau có ông Nguyễn Văn Sự - Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, ông Tạ Huỳnh Vĩnh Trường – Giám đốc Ban Quản lý Khu du lịch Mũi Cà Mau và viên chức phòng chuyên môn; Đại diện UBND xã Đất Mũi có bà Nguyễn Thị Diễm Kiều, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN xã Đất Mũi; Tổ chức WWF – Việt Nam có ông Hoàng Việt – Giám đốc Chương trình Nước ngọt, Tổ chức WWF – Việt Nam và 39 thành viên cùng đoàn, trong đó có 01 người nước ngoài mang quốc tịch Hoa Kỳ: Bà Lee Sang Eun – Tổng Giám đốc WWF khu vực Đông Nam Á (số hộ chiếu: 550093338) tại Khu Du lịch Mũi Cà Mau.

Phát biểu tại buổi lễ tổng kết, đại diện Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau ông Nguyễn Văn Sự - Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế đã chia sẽ về đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng ngập mặn Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, đồng thời ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của Tổ chức WWF – Việt Nam cũng như sự phối hợp của các tổ chức, doanh nghiệp trong công tác phát triển rừng bằng giải pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên thời gian qua. Sự hợp tác chặt chẽ giữa Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, Tổ chức WWF‐Việt Nam và Ngân hàng HSBC đã triển khai thành công dự án cũng như hoạt động khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên với diện tích 150 ha. Hoạt động khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên không chỉ góp phần khôi phục hệ sinh thái rừng ngập mặn quý giá của Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, mà còn tạo lá chắn xanh ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ sinh kế cho cộng đồng và đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững.

Trân trọng cảm ơn sự quan tâm của lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau và Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau, bà Lee Sang Eun – Tổng Giám đốc WWF khu vực Đông Nam Á bày tỏa sự vui mừng và cảm ơn lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau đã tạo điều kiện để Ngân hàng HSBC được triển khai dự án Phục hồi rừng ngập mặn, tăng cường khả năng tích tụ carbon ở Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau và nhận thấy được những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu thời gan qua đối với Cà Mau nói chung và Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau nói riêng trong khi công tác phát triển rừng ứng phó với biến đổi khí hậu cần phải thực hiện trong thời gian dài. Qua đó, mong muốn thời gian tới Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau tạo điều kiện để các tổ chức, doanh nghiệp có thể thực hiện nhiều hơn nữa công tác khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên góp phần tăng diện tích rừng góp phần giảm tác động của biến đổi khí hậu.

Nhân dịp này, Tổ chức WWF – Việt Nam đã trân trọng trao tặng Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau những phần quà ý nghĩa. Đây không chỉ là món quà vật chất mà còn thể hiện tình cảm, sự đồng hành bền chặt của WWF trong công tác bảo tồn thiên nhiên, phát triển rừng tại Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau.

Tại buổi lễ tổng kết, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau cũng trân trọng đáp lại bằng những món quà mang đậm dấu ấn của vùng đất cực Nam Tổ quốc. Đại diện Ban quản lý Vườn đã trao tặng cho tổ chức WWF – Việt Nam 02 bức tranh hệ sinh thái rừng đước – loài cây biểu tượng của rừng ngập mặn cùng với quần thể chim, đây là món quà tri ân nhằm ghi dấu chặng đường hợp tác giữa hai bên trong suốt thời gian qua. Hai bức tranh không chỉ mang vẻ đẹp của rừng đước và đàn chim nơi đất Mũi, mà còn gửi gắm thông điệp về sức sống bền bỉ của hệ sinh thái rừng ngập mặn Cà Mau – “lá phổi xanh” của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Thời gian tới, Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau tiếp tục đồng hành với WWF - Việt Nam trong công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học nói chung. Qua dự án này tiếp tục lan tỏa hoạt động phát triển rừng bằng giải pháp khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên đến với tất cả mọi người biết và hiểu được việc phát triển và tăng diện tích rừng là hết sức có ý nghĩa đối với cộng đồng. Đồng thời tiếp tục phối hợp, hỗ trợ địa phương các hoạt động như: truyền thông nâng cao nhận thức về quản lý bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và đặc biệt quan tâm đến vấn đề rác thải nhựa./.