Trước xu thế phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế về thuỷ sản, nông nghiệp, chế biến, kinh tế biển, năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái, Cà Mau ban hành Ðề án "Ứng dụng công nghệ cao trong một số ngành, lĩnh vực trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026-2030", xác định công nghệ cao là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng tăng trưởng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Theo đó, mục tiêu đến năm 2030, Cà Mau phấn đấu trở thành trung tâm nông nghiệp, thuỷ sản công nghệ cao, năng lượng tái tạo và kinh tế biển hiện đại của vùng đồng bằng sông Cửu Long; hình thành 2-5 doanh nghiệp công nghệ cao, xây dựng ít nhất 5 mô hình ứng dụng công nghệ cao hiệu quả và thương mại hoá ít nhất 5 sản phẩm công nghệ cao.

Hình thành chuỗi sản xuất công nghệ cao

Thuỷ sản được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, ưu tiên hàng đầu trong ứng dụng công nghệ cao. Tỉnh tập trung ứng dụng các công nghệ tiên tiến như hệ thống nuôi tuần hoàn RAS, Biofloc, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), cảm biến thông minh và Blockchain trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất giống, nuôi thương phẩm, thu hoạch, chế biến đến truy xuất nguồn gốc.

Ðến năm 2030, Cà Mau đặt mục tiêu phát triển các mô hình "Tôm tuần hoàn - sạch - số hoá", "Cua biển công nghệ cao", xây dựng chuỗi sản xuất thuỷ sản công nghệ cao khép kín; giảm 25% chi phí sản xuất, tăng ít nhất 25% năng suất và giảm ô nhiễm môi trường, tạo nền tảng nâng cao sức cạnh tranh của ngành tôm trên thị trường quốc tế.

Trước tác động của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và hạn hán, Cà Mau xác định ứng dụng công nghệ cao là giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Tỉnh định hướng phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp thông minh ứng dụng IoT, AI, drone, công nghệ tưới và bón phân tự động (Fertigation), công nghệ sinh học và tự động hoá trong canh tác.

Các hợp tác xã, tổ hợp tác và trang trại từng bước được quản lý trên nền tảng số, giúp tối ưu hoá quy trình sản xuất, tiết kiệm nước, vật tư nông nghiệp và giảm phát thải. Ðồng thời, tập trung phát triển các mô hình canh tác thông minh gắn với sản phẩm OCOP chủ lực, tạo ra các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn

Ðể nâng cao giá trị gia tăng của các sản phẩm chủ lực, Cà Mau ưu tiên ứng dụng công nghệ cao trong chế biến sâu thuỷ sản, nông sản, muối và tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra các sản phẩm có giá trị. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư và ứng dụng công nghệ hiện đại như cấp đông nhanh IQF, robot phân loại tự động, robot tự hành thay con người ở các công đoạn nguy hiểm và độc hại, công nghệ nano khử khuẩn, Blockchain truy xuất nguồn gốc và dây chuyền sản xuất thông minh.

Cà Mau thúc đẩy kinh tế tuần hoàn bằng việc chế biến phụ phẩm thuỷ sản thành các sản phẩm giá trị cao như: collagen, chitosan, dược phẩm sinh học, thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ, giảm tổn thất sau thu hoạch, gia tăng giá trị sản phẩm 20-30% và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Với lợi thế về tiềm năng gió và bức xạ mặt trời, Cà Mau định hướng phát triển năng lượng tái tạo gắn với ứng dụng công nghệ cao. Nghiên cứu, triển khai các mô hình điện gió, điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin và lưới điện thông minh; đồng thời thí điểm mô hình cụm năng lượng tái tạo kết hợp nuôi biển tại khu vực Ðất Mũi.

Phát triển năng lượng tái tạo không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và giảm phát thải carbon trên địa bàn tỉnh.

Phát triển kinh tế biển bền vững, hiện đại

Kinh tế biển là lợi thế chiến lược của Cà Mau. Tỉnh sẽ đẩy mạnh ứng dụng GIS, Big Data, IoT và các công nghệ hiện đại trong quản lý, khai thác, nuôi trồng thuỷ sản; nghiên cứu, triển khai mô hình nuôi biển công nghệ cao bằng lồng HDPE kết hợp điện mặt trời tại Hòn Chuối, Hòn Khoai, nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm chi phí và bảo vệ môi trường biển.

Trong lĩnh vực du lịch, Cà Mau phát triển nền tảng Du lịch số (Smart Tourism), ứng dụng VR, AR, mã QR và AI để nâng cao trải nghiệm cho du khách. Các điểm đến trọng điểm như: Mũi Cà Mau, U Minh Hạ, Hòn Ðá Bạc và hệ thống bảo tàng sẽ được ưu tiên triển khai các sản phẩm du lịch thông minh, bảo tàng số và trải nghiệm số. Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng thương hiệu du lịch số Cà Mau, gia tăng lượng khách trên nền tảng số và nâng cao mức chi tiêu của du khách.

Ðể hiện thực hoá mục tiêu đến năm 2030, Cà Mau sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển doanh nghiệp công nghệ cao và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tỉnh cũng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý nhằm thúc đẩy chuyển giao, thương mại hoá công nghệ; gắn ứng dụng công nghệ cao với chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

                                           Theo Nguyễn Văn Thắng