TMO - Trong năm 2026, tỉnh Cà Mau xác định kiểm soát, giảm thiểu ô nhiễm, giải quyết dứt điểm các vấn đề môi trường cấp bách, đồng thời nâng cao năng lực ứng phó trước các tác động tiêu cực của thiên tai là nhiệm vụ trọng tâm. 

Cà Mau đặt mục tiêu trong năm 2026, 91% rác thải sinh hoạt được thu gom, xử lý theo quy định; 91% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn; 10% nước thải đô thị được xử lý đạt quy chuẩn đối với đô thị loại II và 4% đối với đô thị còn lại (nước thải được xử lý tập trung); 100% khu công nghiệp, khu kinh tế đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường; 90% dân cư đô thị được cung cấp nước sạch đạt chuẩn; 90% dân số nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong đó ít nhất 50% dân số được sử dụng nước sạch đạt chuẩn.

Về thích ứng với biến đổi khí hậu: Khoảng 40% số hộ dân được di dời, sắp xếp, bố trí ổn định vùng sạt lở, vùng có nguy cơ thiên tai; 50% điểm ngập úng tại các đô thị đã được xử lý; 100 điểm sạt lở ven sông, ven biển được xử lý; 50 các công trình thủy lợi được xây dựng để nâng cao khả năng tưới, tiêu nước cho các vùng thường xuyên bị hạn hán, úng ngập nặng. Bảo đảm 90% số hộ dân thuộc khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai, khu vực có nguy cơ cao về thiên tai được tiếp cận thông tin, kiến thức và kỹ năng phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai...

Để hoàn thành cao nhất các nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu về bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường tập trung chỉ đạo, xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện, hành động quyết liệt, sáng tạo, đồng bộ, hiệu quả, bền vững các nhiệm vụ:

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành tỉnh, UBND các xã, phường và các đơn vị có liên quan: Xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường tham mưu UBND tỉnh kịp thời cập nhật, bổ sung, hoàn thiện các chính sách, quy định trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, nhất là quy định về quản lý chất thải và xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi hỗ trợ cho hoạt động xử lý chất thải, xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Xây dựng Quy định cụ thể về hình thức và mức kinh phí hộ gia đình, cá nhân phải chi trả cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh. Tăng cường năng lực quản lý tổng hợp chất thải rắn, phòng ngừa, kiểm soát chặt các dự án đầu tư có nguy cơ cao gây ô nhiễm; thực hiện các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, xử lý theo quy định.

Triển khai thí điểm mô hình thu gom, tái chế bùn thải nuôi trồng thủy sản thành phân bón hữu cơ. Khuyến khích các dự án thu gom bùn thải đáy ao để sản xuất phân bón hữu cơ (compost) phục vụ cho cây trồng. Xây dựng Chương trình tăng cường năng lực phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt; xây dựng và thực hiện Kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí trên địa bàn tỉnh; đầu tư trạm quan trắc chất lượng môi trường không khí ở những nơi phù hợp trên địa bàn.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị tham mưu trong việc chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án dựa trên các tiêu chí về môi trường, hạn chế tối đa ngành, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các dự án sử dụng lãng phí tài nguyên, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, công nghệ lạc hậu chưa có giải pháp xử lý chất thải hiệu quả, phát thải nhiều chất ô nhiễm; Triển khai cơ chế, chính sách của Chính phủ để thu hút các dự án đầu tư cho tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng và tài nguyên.

Sở Xây dựng, Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh căn cứ chức năng, nhiệm vụ phối hợp cùng các đơn vị tham mưu UBND tỉnh trong công tác quy hoạch, phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật môi trường (khu liên hợp xử lý chất thải rắn, khu xử lý nước thải tập trung… tại đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế); hướng dẫn, kiểm tra việc lập, điều chỉnh quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, bảo đảm bố trí đủ quỹ đất cho các công trình hạ tầng kỹ thuật môi trường theo quy định; phối hợp kêu gọi, thu hút đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật môi trường; đôn đốc, kiểm tra việc triển khai các dự án theo quy hoạch được duyệt.

Sở Công Thương xây dựng và triển khai Chương trình hạn chế sử dụng nhựa một lần, túi ni lông khó phân hủy tại các siêu thị, chợ, nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, khu vui chơi, giải trí trên địa bàn tỉnh; Sở Y tế tăng cường quản lý chất thải y tế, triển khai các Chương trình, Dự án đầu tư hệ thống xử lý chất thải y tế cho các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm trong chất thải y tế đảm bảo quy định về bảo vệ môi trường. Nâng cấp hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong điều kiện biến đổi khí hậu, giám sát bệnh tật nhằm giảm nguy cơ, quy mô xuất hiện các bệnh mới, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

UBND các xã phường triển khai thực hiện các giải pháp chống ngập trên địa bàn quản lý, các trung tâm đô thị bị ảnh hưởng ngập do nước biển dâng, nhất là rà soát lại tổng thể hệ thống thoát nước trên địa bàn, các trung tâm đô thị và các khu dân cư tập trung để cải tạo hệ thống, bảo vệ hồ, ao, kênh, rạch trong đô thị, khu dân cư; nạo vét các lưu vực thoát nước, tận dụng các hồ sinh học để xử lý nước thải, điều hòa nước mưa, chống ngập úng.

Tổ chức lại hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo hướng phân loại rác tại nguồn bằng việc đầu tư thêm các loại phương tiện chuyên chở rác. Thực hiện có hiệu quả chống rác thải nhựa trên địa bàn, hạn chế và tiến tới không sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Chỉ đạo các khóm, ấp, cơ quan, tổ chức liên quan ở địa phương tăng cường công tác bảo vệ môi trường gắn thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng các cam kết, quy ước gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Đối với nhiệm vụ ứng phó với biến đổi khí hậu, các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp thực hiện rà soát, cập nhật, điều chỉnh danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trên địa bàn tỉnh theo quy định. Kiểm soát các hoạt động khai thác, sử dụng nước, khắc phục hiệu quả tình trạng hạn hán, thiếu nước vào mùa khô ở các lưu vực sông, các vùng khó tiếp cận nguồn nước, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa.

Nghiên cứu các biện pháp cải tạo, bảo vệ đất sản xuất nông nghiệp bị thoái hóa; ngăn ngừa, giảm thiểu thoái hóa đất do xói mòn, hạn hán, xâm nhập mặn. Xây dựng và thực hiện Kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực quản lý chất thải và ngành nông nghiệp. Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và các xã có rừng xây dựng cơ sở dữ liệu về hiện trạng và đánh giá tiềm năng giảm phát thải và hấp thụ các-bon từ rừng để làm cơ sở cho các hoạt động trao đổi tín chỉ các-bon rừng với các đối tác quốc tế.

Tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả Đề án Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh trên địa bàn tỉnh. Xây dựng hệ thống bản đồ phân vùng rủi ro thiên tai, ngập lụt, sạt lở, xâm nhập mặn đến cấp xã tích hợp vào cơ sở dữ liệu dùng chung của tỉnh. Thực hiện chia sẻ dữ liệu quan trắc môi trường, tác động biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai trên địa bàn.

Tăng cường năng lực, cơ sở hạ tầng cung cấp nước sạch cho dân cư, quan tâm khu vực nông thôn, ven biển, đặc biệt là những vùng chịu tác động của thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn. Điều tra, đánh giá, di dời và tái định cư người dân ở các khu vực có rủi ro thiên tai cao gắn với các giải pháp bảo đảm sinh kế bền vững. Triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án phòng, chống sụt lún đất, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên bàn bàn tỉnh.

Thực hiện các Đề án, Dự án liên quan đến quy hoạch đô thị bền vững, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công trình xanh, cây xanh đô thị, nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước, phòng, chống ngập do mưa lớn, triều cường, nước dâng cho các đô thị, xã ven biển; - Xây dựng và thực hiện Kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực ngành xây dựng và giao thông vận tải; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến áp dụng sản xuất sạch cho các đơn vị sản xuất công nghiệp. Hướng dẫn tuyên truyền khuyến khích các doanh nghiệp trong khu, cụm công nghiệp chuyển đổi công nghệ sản xuất về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, lối sống, tiêu dùng xanh.../. 

             Theo Lê Dũng /Báo Thiên nhiên môi trường